3 กองวิจัย ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาพันธุ์กุ้งไทย เชื่อม'การผลิต–พันธุกรรม–สุขภาพสัตว์น้ำ–มาตรฐาน'
3 กองวิจัย ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาพันธุ์กุ้งไทย เชื่อม'การผลิต–พันธุกรรม–สุขภาพสัตว์น้ำ–มาตรฐาน'
กองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง (กพช.) ร่วมกับกองวิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำ (กพส.) และกองวิจัยและพัฒนาพันธุกรรมสัตว์น้ำ (กพก.) ประชุมหารือแนวทางการพัฒนาและปรับปรุงพันธุ์กุ้งทะเล ณ ห้องประชุมมือเสือ กองวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง กรมประมง โดยมีผู้เชี่ยวชาญด้านการเพาะเลี้ยงกุ้งทะเล พันธุกรรม และโรคสัตว์น้ำ ร่วมให้ข้อมูลและแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็น เพื่อขับเคลื่อนมาตรการที่ 1 ด้านการพัฒนาและปรับปรุงพันธุ์ ภายใต้ 11 มาตรการยกระดับอุตสาหกรรมกุ้งไทย
ที่ประชุมได้พิจารณาข้อมูลสายพันธุ์และพ่อแม่พันธุ์กุ้งที่มีการนำเข้าและผ่านการตรวจรับรองในประเทศไทย สายพันธุ์และคุณลักษณะที่ได้รับการยอมรับในต่างประเทศ ตลอดจนความต้องการของภาคการผลิต เพื่อประกอบการพัฒนางานวิจัยและการปรับปรุงพันธุ์กุ้ง และเพิ่มทางเลือกของสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพการเลี้ยงและปัญหาที่แตกต่างกันของเกษตรกรไทย
พร้อมกันนี้ ได้รับทราบความก้าวหน้าและผลการทดสอบกุ้งขาวแวนนาไมที่กรมประมงพัฒนาขึ้น ได้แก่ เพชรดา 1 ศรีดา 1 และสิชล 1 รวมถึงผลการทดสอบในฟาร์มเกษตรกร เพื่อประเมินศักยภาพด้านการเจริญเติบโต อัตรารอด และคุณลักษณะที่สำคัญ สำหรับนำไปใช้ประกอบการพัฒนาและปรับปรุงพันธุ์ในระยะต่อไป
อีกประเด็นสำคัญ คือ การพัฒนาพันธุ์ควบคู่กับการจัดการสุขภาพสัตว์น้ำ โดยที่ประชุมได้หารือถึงความแตกต่างและความเชื่อมโยงระหว่างสถานะ SPF (Specific Pathogen Free) กับคุณลักษณะทางพันธุกรรม SPR (Specific Pathogen Resistant) และ SPT (Specific Pathogen Tolerant) ซึ่งเป็นคนละมิติแต่สามารถเสริมกันได้
SPF หมายถึงสถานะที่สัตว์ได้รับการตรวจและเฝ้าระวังว่าปลอดจากเชื้อก่อโรคเฉพาะที่ระบุ ภายใต้ระบบการผลิตและการตรวจรับรองที่เกี่ยวข้อง โดยมิได้หมายถึงการปลอดจากเชื้อทุกชนิด ขณะที่ SPR และ SPT เป็นคุณลักษณะทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับความสามารถในการต้านทานหรือทนต่อเชื้อก่อโรคเป้าหมาย การพัฒนาทั้งสองด้านควบคู่กันจึงมีส่วนสำคัญต่อการผลิตลูกกุ้งที่มีสุขภาพดี มีคุณภาพทางพันธุกรรม และเหมาะสมกับสภาพการเลี้ยงของประเทศไทย
นอกจากด้านพันธุกรรมและสุขภาพสัตว์น้ำแล้ว ที่ประชุมยังพิจารณาความเชื่อมโยงกับมาตรฐานโรงเพาะฟักและอนุบาลสัตว์น้ำ หลักเกณฑ์และมาตรฐานที่เกี่ยวข้องของสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) ตลอดจนข้อกำหนดด้านสุขภาพสัตว์น้ำและข้อกำหนดของประเทศคู่ค้า เพื่อให้การพัฒนาพันธุ์ การผลิตลูกกุ้ง การตรวจรับรองสุขภาพ และมาตรฐานการผลิตสามารถเชื่อมโยงและสนับสนุนกันตลอดห่วงโซ่การผลิต
จากการหารือ ที่ประชุมเห็นถึงความสำคัญของการเชื่อมโยงองค์ความรู้และข้อมูลด้านสายพันธุ์ พันธุกรรม สุขภาพสัตว์น้ำ และประสิทธิภาพการผลิต เพื่อสนับสนุนการพัฒนาลูกกุ้งคุณภาพและเพิ่มทางเลือกของสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพการเลี้ยงที่แตกต่างกันของประเทศไทย ตั้งแต่การคัดเลือกและพัฒนาพ่อแม่พันธุ์ การประเมินคุณลักษณะทางพันธุกรรม การเฝ้าระวังสุขภาพสัตว์น้ำ ตลอดจนการทดสอบประสิทธิภาพของสายพันธุ์ภายใต้สภาพการเลี้ยงจริง
ในระยะแรก 3 หน่วยงานของกรมประมงภายใต้คลัสเตอร์ด้านการวิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ จะบูรณาการและวิเคราะห์ข้อมูลตามภารกิจและความเชี่ยวชาญ ทั้งด้านสายพันธุ์และประสิทธิภาพการผลิต พันธุกรรมและการปรับปรุงพันธุ์ สุขภาพและโรคสัตว์น้ำ รวมถึงระบบการตรวจรับรองที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันกำหนดเป้าหมาย แนวทาง และกิจกรรมสำคัญในการสนับสนุนการพัฒนาและปรับปรุงพันธุ์กุ้งทะเลให้สามารถติดตามผลได้อย่างชัดเจน
ในระยะต่อไป จะขยายการหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อเชื่อมโยงองค์ความรู้ เทคโนโลยี และศักยภาพของแต่ละภาคส่วน โดยพิจารณาตามบทบาทและความเชี่ยวชาญ ทั้งส่วนที่ภาครัฐสามารถสนับสนุน ส่วนที่สามารถบูรณาการดำเนินงานร่วมกัน และส่วนที่ภาคเอกชนมีศักยภาพในการพัฒนาและต่อยอด เพื่อให้การขับเคลื่อนเปิดกว้างต่อเทคโนโลยีและนวัตกรรม และตอบโจทย์การผลิตในทางปฏิบัติ
การหารือครั้งนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการบูรณาข้อมูล เพื่อขับเคลื่อนมาตรการที่ 1 โดยเชื่อมโยง'การผลิต–พันธุกรรม–สุขภาพสัตว์น้ำ–มาตรฐาน'มุ่งสู่การเพิ่มทางเลือกของลูกกุ้งคุณภาพที่เหมาะสมกับระบบการเลี้ยงของประเทศไทย ลดความเสี่ยงจากโรค เพิ่มโอกาสความสำเร็จในการเลี้ยง และเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมกุ้งไทย สอดคล้องกับนโยบายของ นางฐิติพร หลาวประเสริฐ อธิบดีกรมประมง ที่มุ่งยกระดับการผลิตกุ้งทะเลไทย เพื่อสร้างความมั่นคงและความยั่งยืนให้แก่ภาคการประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำไทย
